မွတ္သားဖြယ္ရာ ဓမၼေဒသနာ အပိုင္း(၂)

ဒီေနရာမွာေတာ႕ တရားဓမၼစာစုေလးေတြ ေဖာ္ၿပသြားေပးပါ႕မယ္။

ခ်ီးမြမ္းတာကုိ

သိပ္၀မ္းသာလြန္းရင္ ေနာင္အခါ ကဲ႔ရဲ႕တာၾကားရရင္ စိတ္မခ်မ္းမသာျဖစ္မွာပါပဲ။

မည္သည္႔အလုပ္ပဲ လုပ္လုပ္ သူမ်ားခ်ီးက်ဴးတာခံခ်င္လုိ႔ သူမ်ားအေကာင္းေျပာတာ

ခံခ်င္လုိ႔ ထုိအလုပ္ကုိ လုပ္ေနတယ္ဆုိရင္လည္း ထုိပုဂၢဳိလ္ဟာ ကၽြန္စိတ္ရွိတဲ႔သူပဲ

ျဖစ္ေနမွာပါ၊ အလုပ္တစ္ခုခုကုိ တကယ္လုပ္သင္႔ လုပ္ထုိက္လုိ႔ဆုိျပီး အသိစိတ္ရွိရွိ

ကုိယ္ပုိင္ဆုံးျဖတ္ခ်က္နဲ႔ လုပ္ေနတယ္ဆုိရင္ ထုိစိတ္မ်ဳိးဟာ သခင္စိတ္ လုိ႔

သတ္မွတ္ၾကပါတယ္။

အရွင္၀ရသာမိ(မုံရြာ)

ၾကဳံေတာင့္ႀကဳံခဲ ေရႊတိဂုံ ႏွစ္ ၂၆ဝဝ ျပည့္ ပူေဇာ္ပြဲ(၂၂.၂.၂၀၁၂ မွ ၇.၃.၂၀၁၂ ထိ)

ေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ တည္ထားကိုးကြယ္သည္႔ ႏွစ္(၂၆၀၀)ၿပည္႔ အထိမ္းအမွတ္ ကိုပြဲေတာ္ကို ၂၀၁၂ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၂၂ ရက္ေန႔မွ မတ္လ (၇) ရက္ေန႔အထိ ၁၅ ရက္ၾကာ က်င္းပသြားမည္ၿဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

 

တည္ေနရာ- ရန္ကုန္ၿမိဳ႕သိဂၤုတၱရ ကုန္းေတာ္

         ဉာဏ္ေတာ္- ဖိနပ္ေတာ္မွ စိန္ဖူးေတာ္ထိ (၃၂၆) ေပ

                  ေက်ာ္ၾကားမႈ- အေစာဆံုး ေစတီေတာ္ႀကီး (ကမာၻ႕အံ့ဘြယ္)

ပါရမီ အခ်စ္ .......( ရေ၀ႏြယ္ - အင္းမ)

                                                                                                                                                                

ေမတၱာ ဆိုတဲ့ ပါဠိရဲ့ အနက္ကို ခ်စ္ၿခင္းလို့ အနက္ ၿပန္ၾက ပါတယ္။ အခ်စ္က သံုးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။

၁။ ခ်စ္သူ အခ်စ္ရယ္
၂။ မိသားစု အခ်စ္ရယ္
၃။ ပါရမီ အခ်စ္ရယ္ ဆိုၿပီး သံုးမ်ိဳး ရွိပါတယ္။

ခ်စ္သူ အခ်စ္ဆိုတာ မိန္းမ ေယာက်ာ္း အၿပန္အလွန္ ခ်စ္ၾကတဲ့ အခ်စ္ပါ။

မိသားစု အခ်စ္ဆိုတာက မိဘနဲ့ သားသမီး ညီနဲ့အကုိ ေမာင္နဲ့ႏွမ စသည္ မိသားစု အခ်င္းခ်င္း ခ်စ္ၾကတဲ့ အခ်စ္မ်ိဳးပါ။

ပါရမီ အခ်စ္ဆိုတာက ေတာ့ သူတစ္ပါးရဲ့ အကိ်ဳးကုိ ၿဖစ္ထြန္းမူ့ကုိ လိုလားတဲ့ အခ်စ္ပါ ။ပါဠိလို ေၿပာရင္ ေတာ့ တဏွာ ေပမရယ္၊ ေဂဟသိတ ေပမရယ္၊ ေမတၱာ ေပမရယ္ပါ။ ေမတၱာ ပါရမီမွာေတာ့ ေနာက္ဆံုး ၿဖစ္တဲ့ ေမတၱာ ပါရမီကုိ ယူရမွာပါ။

မွတ္သားဖြယ္ရာ ဓမၼေဒသနာ

ဒီေနရာမွာေတာ႕ တရားဓမၼစာစုေလးေတြ ေဖာ္ၿပသြားေပးပါ႕မယ္။ 

မနက္ခင္းကို ေမြးကင္းစ ဘုရားအေလာင္းေတာ္က ဤ လို ၾကိဳဆိုတယ္။ မဂၤလာနံနက္ခင္းမွာ ဘုရားေလာင္းလိုပဲ လက္ညိဳးေထာင္နိုင္ၾကပါေစ

ကုသိုလ္၊ အကုသိုလ္

နင္တို႔မွာ ကုသိုလ္ေတြလုပ္ရတာ မပ်င္းၾကႏွင့္။

ကုသိုလ္ဆိုတာ ပ်င္းလည္းလုပ္၊ ေပ်ာ္လည္းလုပ္၊

ကုသိုလ္ရဲ႕ အရိပ္ဟာ ဘယ္သြားသြားပါတာပဲ။

အကုသိုလ္လည္း မျပဳၾကနဲ႔။
အကုသိုလ္ျပဳၿပီးၿပီ ဆိုတာနဲ႔
ဖံုးလို႔ျပဳျပဳ၊ ေဖာ္လို႔ျပဳျပဳ ေပၚလာတာပါေရာ ဟဲ့ .....။

(ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ ေ၀ဘူဆရာေတာ္ႀကီး)

ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားအတြက္ေစတီအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ

 လူတုိ႔၏အျမတ္တႏုိးကုိးကြယ္ရာဌာနကုိပါဠိလုိ ေစတိယ ျမန္မာလုိ ေစတီဟု ေခၚသည္။ မိမိတုိ႔ အယူဝါဒ အားေလ်ာ္စြာ ကုိးကြယ္အပ္ေသာ သစ္ပင္ႀကီး၊ ေတာႀကီး၊ ေတာင္ႀကီး၊ သဲပုံ၊ အုတ္ပုံ၊ ႐ုပ္တု ဟူသမွ်တုိ႔သည္ ေစတီမည္ၾကသည္သာ။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ယခုအခါ ျမန္မာႏုိင္ငံ၌ အုတ္ပုံသဲပုံမ်ားကုိသာ ေစတီဟု ေခၚေဝၚေနျခင္းသည္ မစုံလင္ေသာ ေခၚေဝၚျခင္းသာတည္း။ ထုိသုိ႔ ေစတီေတာ္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္တြင္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ ကုိးကြယ္အပ္ေသာ ေစတီသည္ ဓာတုေစတီ၊ ဓမၼေစတီ၊ ဥဒၵိႆေစတီ၊ ပရိေဘာဂေစတီဟု (၄)မ်ိဳးရွိသည္။

က်င့္၀တ္မ်ား

လူမႈဆိုင္ရာ က်င့္၀တ္မ်ား
အေလးအျမတ္ျပဳရမည့္ အရပ္ ၆ မ်က္ႏွာ
အေရွ႕ မိဘ၊ ေတာင္မွာ ဆရာ၊ ေနာက္မွာ မယား၊ ေျမာက္ကား မိတ္ေဆြ၊ ေအာက္ေျခ ကၽြန္မွတ္၊
အထက္ရပ္သံဃာ၊ မွတ္သားပါ။ ေျခာက္ျဖာတံခါးေပါက္။ 
သားသမီးက်င့္၀တ္ ၅-ပါး

ေကၽြးေမြးမပ်က္၊ ေဆာင္ရြက္စီမံ၊ ေမြခံထိုက္ေစ၊ လွဴမွ်ေ၀၍၊ ေစာင့္ေလမ်ိဳးႏြယ္၊ ၀တ္ငါးသြယ္၊ က်င့္ဖြယ္ သားတို႔တာ။

(၁) မိဘတို႔ကို လုပ္ေကၽြးျခင္း၊
(၂) မိဘတို႔၏ အမႈကိစၥကို ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊
(၃) မိဘစကားကို နားေထာင္၍ မိဘတို႔အေမြကို ခံထိုက္ ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊
(မိဘစကား နားမေထာင္က အေမြမခံထိုက္ပါ)
(၄) မိဘတို႔ ကြယ္လြန္ေသာအခါ မိဘတို႔အတြက္ ရည္စူး၍ ကုသိုလ္ျပဳလုပ္ အမွ်ေပးေ၀ျခင္း၊
(၅) မိဘတို႔၏ မ်ိဳးႏြယ္ အမ်ိဳး ဘာသာ သာသနာကို ေစာင့္ေရွာက္ရျခင္း။

ဒါနအမ်ိဳးမ်ိဳး

အလွဴဒါနသည္ အမ်ိဳးအစားအားျဖင့္ မ်ားျပားစြာရွိရာ အဓိကအားျဖင့္ သုတၱန္ေဒသနာနည္းအရ ဒါန၊ ၀ိနည္းေဒသနာနည္းအရ ဒါန၊ အဘိဓမၼာေဒသနာနည္းအရ ဒါနဟူ၍ သံုးမ်ိဳးရွိသည္။

သုတၱန္ေဒသနာနည္းအရ ဒါနမွာ ဆယ္မ်ိဳးရွိသည္။ ၎တုိ႕မွာ -

(၁) အႏၷဒါန = ဆြမ္း ထမင္း အစားအစာအလွဴ၊

(၂) ပါနဒါန = ေသာက္ေရ အေဖ်ာ္ယမကာအလွဴ၊

(၃) ၀တၳဒါန = အ၀တ္ အထည္ သကၤန္းစသည္အလွဴ၊

(၄) ယာနဒါန = ဖိနပ္စေသာ ယာဥ္အလွဴ၊

(၅) ဂႏၶဒါန = နံ႕သာခဲ နံ႕သာတံုး အေမႊးတုိင္အမ်ိဳးမ်ိဳးအလွဴ၊

(၆) မာလာဒါန = ပန္းမ်ိဳးစံုအလွဴ၊

(၇) ၀ိေလပနဒါန = နံ႕သာေပ်ာင္း နံ႕သာအရည္အမ်ိဳးမ်ိဳးအလွဴ၊

(၈) ေသယ်ာဒါန = ေညာင္ေစာင္း အင္ပ်ဥ္ အိပ္ရာ ေနရာ အမ်ိဳးမ်ိဳးအလွဴ၊

(၉) အာ၀ါသဒါန = ေက်ာင္း ဇရပ္ သိမ္ ဓမၼာရုံစသည္ အမ်ိဳးမ်ိဳးအလွဴ၊

(၁၀) ပဒီေပယ်ဒါန = ဆီမီးစသည္အမ်ိဳးမ်ိဳးအလွဴ

တုိ႔ျဖစ္ၾကသည္။

ဆုေတာင္းၿခင္း

ဗုဒၶဘာသာ၀င္တုိ႔သည္ အလွဴတစ္ခုကိုၿပဳၿပီးတုိင္း “ဆုေတာင္း”သည့္အေလ့ရွိၾကသည္၊၊ ဆုေတာင္း ၿခင္းသည္ ဗုဒၶဘာသာ၏အေရးပါေသာ ဘာသာေရးယဥ္ေက်းမႈတစ္ခုပင္ ၿဖစ္ပါသည္၊၊ ေတာင္းဆုိေလ့ရွိၾကသည့္ “ဆု” အမ်ားစုမွာ အသက္ရွည္လုိၿခင္း၊ က်န္းမာလုိၿခင္း၊ စီးပြားတုိးတက္လိုၿခင္း၊ ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းလိုၿခင္းႏွင့္ ဘ၀လုိအပ္ခ်က္မ်ားစြာတုိ႔ၿဖစ္ၾကသည္၊၊
ထုိသုိ႔ဆုမ်ားစြာကို ေတာင္းသည့္အခါ ေတာင္းေသာဆုမ်ား ရရွိသည္မ်ားလည္း ရွိသည္၊ မရရွိၾက သည္မ်ားလည္း ရွိပါသည္၊၊ ဗုဒၶဘာသာတြင္ သာမန္ခ်မ္းသာမွအစၿပဳ၍ ဘုရားအၿဖစ္တုိင္ေအာင္ “ဆု ေတာင္းမႈ”ကိုေရွးဦးစြာၿပဳရေၾကာင္း၊ ၿပီးလ်င္ ေတာင္းသည့္ဆုအေလ်ာက္ လုိအပ္သည့္“ပါရမီ”မ်ားကို ၿဖည့္ဆည္းရေၾကာင္း ပါဠိစာေပတြင္ညႊန္ၿပထားပါသည္၊၊

ငရဲႀကီး ရွစ္ထပ္ အေၾကာင္း

ငရဲႀကီး ၈-ထပ္။

ငရဲႀကီး ၈-ထပ္။ ။ ခ်မ္းသာမရွိ ဆင္းရဲအတိၿပီးေသာ အရပ္ႀကီးရွစ္ပါး။


(၁)သိဥၨိဳ၀္းငရဲ၊သံပုနပၸဳနံဇီ၀ႏၲိဧတၳာတိသဥၨီေ၀ါ၊ဘယ္လိုပင္သတ္ျဖတ္ညႇင္းဆဲေသာ္လည္းကံမကုန္သမွ်အဖန္ဖန္အသက္ရွည္၍ခံေနရေသာငရဲ။
(၂)ကာဠသုတ္ငရဲ၊ကာလသုတၱံထေပတြာတစၦႏၲိဧတၳာတိကာဠသုေတၳာ၊မည္းနက္ေသာတမ်ဥ္းႀကိဳးျဖင့္ခ်တိုင္း၍သစ္ေရြသလိုတစ္ကိုယ္လံုးခုတ္ေရြလွီးျဖတ္ခံရေသာငရဲ။
(၃)သံဃာတငရဲ၊သံဃေ႗ႏၲိဧတၳာတိသံဃာေတာ၊သံေတာင္သံခဲႀကီးတို႔ျဖင့္အဖန္ဖန္လွိမ့္ေမႊႀကိတ္ေခ်ညႇင္းဆဲခံရေသာငရဲ။
(၄)ဇာလေရာ႐ု၀ငရဲ၊မဟာရ၀ံရ၀ႏၲိဧတၳာတိ ေရာ႐ုေ၀ါ၊မီးေတာက္မီးလွ်ံတုိ႔ျဖင့္အဖန္ဖန္ႏွိပ္စက္ခံရ၍က်ယ္ေလာင္စြာေအာ္ဟစ္ျမည္ေၾကြးေသာအသံရွိသည့္ငရဲ။

ေသခ်င္းတရား (၀ါ)အရြယ္တိုင္းမွာ တရားရွာ

လူဘ၀ေရာက္လာျပီဆုိကတည္းကအဲဒီသူဟာေသဖို႕ေမြးဖြားေပးလုိက္သလုိပါ။ေသဖုိအတြက္အစာဆုိတဲ့ထမင္းစားျပီးေတာ့ရွင္သန္ေအာင္ေနလာခဲ့ရတယ္။လူေတြစိတ္မွာေသခ်င္းတရားဆုိတာမသိစိတ္တစ္ခုနဲ ့ဖုံးကြယ္ထားခဲ့တယ္။မသိစိတ္ကေတာ့ခ်စ္ခ်င္းေမတၱာ၊ ေပ်ာ္စရာ၊စိတ္ညစ္စရာ၊ေသာက၊ေလာဘ၊ဒုကၡေတြနဲ ့မေသခင္အတြင္းလည္ပတ္ေနၾကတယ္၊ေသခ်င္းတရားဆုိတဲ႕မိစၧာေကာင္ၾကီးကုိလူတုိင္းေၾကာက္ပါတယ္။ကြ်န္ေတာ္လည္- ေၾကာက္ပါတယ္။ဒါေပမယ့္

လၿမတ္ကဆုန္

“စကားဝါငံု သင္းလို႕
ႀကယ္မင္းတဲ႔ ဝိသာခါ
တိမ္ေဗြမွာ ေရာင္ၿခည္ရႊန္း
ထြန္းတဲ႔ခ်ိန္ခါ
စံုကႏၱာ၊ ေဟမာၿမိဳင္ထဲ
ေရႊေက်း ပ်ံသင္လို႕
စံေပ်ာ္ရႊင္ သည္ဟိုကူးလို႕ငယ္
ၿမဴးႀကစၿမဲ။”

ဖိုးသူေတာ္ဦးမင္း၏ႀကည္ႏူးစရာကဆုန္လဘြဲ႕ေလးႏွင္႔အတူၿမန္မာႏွစ္သစ္၏ဒုတိယလၿဖစ္ေသာ“ကဆုန္လ”သည္လတကာတို႕တြင္အၿမတ္ဆံုးလဟုအသိအမွတ္ၿပဳရာ၌အေႀကာင္းတရား(၄)ပါးရွိ၏။အေႀကာင္းမွာ...

ေညာင္သီတာ ေရေတာ္သြန္းခ်ိန္မို ႔

"ကဆုန္လဖဲြ႕"

ျမဴေျခငယ္ စြန္းပါလို႕၊
ေန၀န္းငယ္စက္ရွိန္၊
ေတာက္ေလာက္ငယ္ထိန္သည္၊
ဖန္သူရိန္ ေတေဇာေၾကာင့္
ပူဗ်ာပါကဲတဲ့ လကိုေလး။
ရာသီငယ္ၿပိသာ၊
မေဟသီလဲ ေရႊညီခလို႕၊
ပန္းျမစကား၀ါ၊
၀ိသာခါႏွင့္ တာရာျခံရံ၊
စန္းေငြယုန္ဖန္သည့္ႏွယ္၊
ဆႏၵန္ပိုင္ ေဘြဘံုမွာ၊
လကဆုန္ ေညာင္ေရပဲြေပမို႕
သဲလွတယ္ေလး။

(မဟာအတုလမင္းၾကီး၏ ဆယ့္ႏွစ္လရာသီဖဲြ႕လြမ္းခ်င္း)

ကဆုန္လသည္ၿမန္မာျပကၡဒိန္၏တစ္ဆဲ့နွစ္လတြင္ေနပူရွိ္န္အျပင္းထန္ဆုံးလျဖစ္သည္၊ေျမဆီလွြာအတြင္းတြင္ေရဓါတ္အခမ္းေျခာက္ဆုံးလျဖစ္သည္။ထုိ႔ေႀကာင့္

စကားဝါပြင့္စ ကဆုန္လ (မၾကာမီ က်ေရာက္လာေတာ့မယ့္ မဟာေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္ႀကီးကုိႀကိဳဆုိေသာ အားျဖင့္)

ကဆုန္လသည္ၿမန္မာ့တစ္ဆယ့္နွစ္လတြင္ဒုတိယေျမာက္လျဖစ္၍ေႏြဥတု၌ပါဝင္ေသာလတစ္လျဖစ္သည္။ထုိေၾကာင့္ကဆုန္လသည္အပူဓာတ္လြန္ကဲေသာလတစ္လျဖစ္သျဖင့္ျမစ္ေခ်ာင္း၊အင္းအုိင္မ်ား၌ေရခန္းေျခာက္တတ္ၾကသည္။ထုိ႔ေၾကာင့္ေရွးျမန္မာႀကီးက“တန္ခူးေရကုန္၊ကဆုန္ေရခန္း”ဟုဆုိရုိးျပဳခဲ့ၾကဟန္တူေပသည္။သုိ႔ေသာ္တစ္ခါတစ္ရံတြင္မုတ္သုန္ေလျပင္းတုိက္ခတ္၍မုတ္သုန္မုိးတစ္ျပဳိက္ႏွစ္ၿပဳိက္မွ်ရြာသြန္းတတ္သည္လည္းရွိပါ၏။

ကဆုန္လ၏ရာသီပန္းမွာစကားဝါပန္းေခၚစံကားပန္းျဖစ္၍ရာသီပြဲေတာ္မွာေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္အျဖစ္ထင္ရွားသည္။ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္ေရွးျမန္မာႀကီးတုိ႔သည္ပူျပင္းေျခာက္ေသြ႔ေသာေရျပတ္ေသာကဆုန္လတြင္မိမိတုိ႔ဗုဒၶဘာသာအရအျမတ္တနိဳးတန္ဖုိးထားေသာမဟာေဗာဓီပင္မ်ားကုိမညႈိးမႏြမ္းလန္းဆန္းရွင္သန္ႀကီးထြားေစရန္ဟူေသာ ဆႏၵမြန္ျဖင့္ ေရသြန္းေလာင္းပူေဇာ္ၾကရာမွေညငာင္ေရသြန္းေလာင္းေသာရုိးရာဓေလ့ေပၚေပါက္လာရည္ဟုအဆုိရွိပါသည္။ကဆုန္လကုိ ပုဂံေခတ္ေက်ာက္စာတုိ႔တြင္ “ကုဆုန္၊ ကူဆုန္၊ ကဆုန္၊ခူဆုန္၊ခုဆုန္” စသည္ျဖင့္မူကြဲအမ်ိဳးမ်ိဳးေရးသားေခၚေဝၚခဲ့သည္ကုိေတြ႔ရေၾကာင္း သမုိင္းသုေတသီတုိ႔၏အဆုိအရသိရေပသည္။အခ်ိဳ႕ကမႈ“ကဆုန္”မွာမူလေဝါဟာရျဖစ္၍ က်န္ေဝါဟာရမ်ားမွာတစ္ဆင့္တစ္ဆင့္ေရြ႕လ်ားေျပာင္းလဲေသာေဝါဟာရမ်ားသာျဖစ္သည္ဟုဆုိၾကျပန္သည္။ဤတြင္ကဆုန္ကုိ“ေရသြန္းေလာင္းေသာလ၊ေရေလာင္းေသာလ၊ေရဖ်န္းေသာလစသည္ျဖင့္အဓိပၸါယ္ဖြင့္ဆုိခဲ့ၾကေၾကာင့္သိမွတ္ရပါသည္။မည္သုိ႔ပင္ဆုိပါေစကဆုန္လသည္ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္ျမန္မာလူမ်ားအတြက္အေလးအျမတ္ထားအပ္ေသာ လထူးလျမတ္တစ္လျဖစ္ေနသည္ဟု ဆုိခ်င္ပါသည္။ အေၾကာင္းမွာ- “ဗ်ာဒိတ္၊ ဖြားျမင္၊ေဗာဓိပင္၊စံဝင္နန္းနိဗၺာန္”ဟူေသာစကားအရကဆုန္လျပည့္ေန႔သည္ၿမတ္စြာဘုရားရွင္၏ဗုဒၶဝံသ(ဗုဒၶဝင္)ၿဖစ္ေတာ္စဥ္မ်ားႏွင့္တုိက္ရုိက္ဆက္ႏြယ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ေပသည္။ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္သူေတာ္စင္အေပါင္းတုိ႔၏ကုိးကြယ္ဆည္းကပ္အားထားရာျဖစ္ေသာ ေဂါတမႏြယ္ဖြားျမတ္ဗုဒၶသည္ သုေမဓာရွင္ရေသ့ျဖစ္စဥ္အခါက ဒီပကၤရာ ဘုရားရွင္၏အထံေတာ္မွ“ေနာင္အခါတြင္ဘုရားစင္စစ္ဧကန္ျဖစ္လိမ့္မည္”ဟုနိယတဗ်ာဒိတ္ေတာ္ကုိစတင္ခံယူရရွိေတာ္မူသည့္အခ်ိန္သည္စကားဝါပန္းရနံ႔သင္းေသာကဆုန္လလျပည့္ေန႔ပင္ျဖစ္သည္။

ထုိ႔ျပင္မဟာသကၠရာဇ္၆၈ခုႏွစ္၊(၆၂၃ဘီစီ)ကဆုန္လျပည့္ေသာၾကာေန႔တြင္နီေပါနိဳင္ငံနယ္စပ္ရွိကပိလဝတ္(ကပိလဝတၳဳ)ျပည္လုမၺိနီဥယ်ာဥ္ေတာ္၌ဘုရားအေလာင္းေတာ္သိဒၶတၳမင္းသားးကုိမဟာမာယာေဒဝီမိဖုရားႀကီးမွမီးရႈသန္႔စင္ဖြားျမင္ေတာ္မႈခဲ့သည္။ဘုရားအေလာင္းေတာ္ကုိ ဖြားျမင္ေတာ္မႈ သည္ႏွင့္တစ္ၿပိဳင္နက္“ ယေသာ္ဓရာမင္းသမီး၊ ညီေတာ္အာနႏၵာမင္းသား၊ က႑ကျမင္း၊ ဆႏၵအမတ္၊ ကာဠဳဒါယီအမတ္၊ မဟာေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေရႊအုိးႀကီးေလးလုံး”တုိ႔သည္လည္းဖြားျမင္ ေပၚေပါက္လာၾကသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္“ယေသာ္ခင္ေလး၊ညီေထြးအာနန္၊က႑ကျမင္း၊ ကၽြန္ရင္း ေမာင္ဆန္၊ ကာဠဳဒါယီ၊ေဗာဓိရုကၡံ၊ေရႊအုိးစြက္၊ဖြားဖက္ခုနစ္တန္” ဟုေရွးစာဆုိတုိ႔ကမွတ္တမ္းတင္စပ္ဆုိခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ေပသည္။ဤတြင္မဟာေဗာဓိပင္ဆုိသည္မွာ မဇၩိမေဒသ ဥရုေဝလေတာအနီး ဘုရားရွင္တုိ႔ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္ေတာ္မူရာ ဗဟုိအခ်က္အခ်ာ ေအာင္ေျမအရပ္၌သာ ျဖစ္ထြန္းေပၚေပါက္ရၿမဲပင္ျဖစ္ေပသည္။ ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္မဟာေဗာဓိပင္ကုိအမွီျပဳကာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ခုနစ္၊ (၅၈၉-ဘီစီ) ကဆုန္လျပည့္ေန႔တြင္ သစၥာေလးပါးျမတ္တရားကုိထုိးထြင္းသိျမင္ကာ အလုံးစုံကုိအကုန္သိျမင္ေတာ္ေသာသဗၺညဳတညဏ္ေတာ္ရွင္ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ေရာက္ေတာ္မူခဲ့သည္။

ေဖာ္ျပပါကဲ့သုိ႔ပင္ကဆုန္လသည္ဘုရားရွင္ဗုဒၶဝင္ျဖစ္ေတာ္စဥ္ႏွင့္ဆက္ႏြယ္မႈရွိေသာေၾကာင့္ ကဆုန္လကုိ ဗုဒၶဘာသာဝင္သူေတာ္စင္တုိ႔က လထူးလျမတ္တစ္လအျဖစ္ မွတ္ယူထုိက္ေၾကာင္းဆုိခဲ့ရျခင္းျဖစ္ေပသည္။မဟာေဗာဓိပင္သည္ဘုရားရွင္၏ဖြားဖက္ေတာ္ခုနစ္ဦးစာရင္း၌ပါဝင္ေနျခင္း၊ထုိေဗာဓိပင္ကုိအမွီသဟဲျပဳ၍ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ဘုရားအျဖစ္သုိ႔ေရာက္ရွိေတာ္မူျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္သူေတာ္စင္တုိ႔ကမဟာေဗာဓိပင္ကုိပရိေဘာဂေစတီထုိက္ေသာသစ္ပင္အျဖစ္ကုိးကြယ္ၾကျခင္းျဖစ္ေပသည္။ ထုိေၾကာင့္ ပရိေဘာဂေစတီထုိက္ေသာ မဟာေဗာဓိပင္ကုိ ဗုဒၶဘာသာႏြယ္ဝင္တုိ႔က အေလးအျမတ္ထားကာမူလေဗာဓိပင္မွပင္ပြားမ်ားရယူလ်က္မိမိတုိ႔နိဳင္ငံ၊ၿမဳိ႕ရြာေဒသအလုိက္စုိက္ပ်ိဳးၾကၿပီးေရသြန္းေလာင္းပူေဇာ္ၾကျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ တစ္နည္းဆုိေသာ္အပူရွိန္ျပင္းေသာကဆုန္လတြင္ေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္က်င္းပရျခင္းသည္မိမိတုိ႔အထြတ္အျမတ္ထားရာေဗာဓိပင္မ်ားအပူဒဏ္ၾကာင့္ေသေက်ပ်က္စီးမႈမရွိေစရန္ဟူေသာရည္ရြယ္ခ်က္ျဖင့္မဟာေဗာဓိပင္အားေညာင္ေရသြန္းေလာင္းပူေဇာ္ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။ဤသည္မွာေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္က်င္းပရျခင္း၏အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္တစ္ခုပင္ျဖစ္သည္။

စာေရးသူ- သစၥာေရာင္ျခည္ႏွင့္ ေမာင္သဏ္းလႈိင္တုိ႔ေရးဖြဲ႔သည္။(http://www.thitsaryoungchi.comကူးယူတင္ၿပပါသည္)

ကဆုန္လႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ

သီတဂူစတား မိတ္ဆက္

ကဆုန္လႏွင့္ ဗုဒၶဘာသာ အမည္ရွိ ဤပုိ႔စ္ေလးကို ကာတာႏုိင္ငံတြင္ အလုပ္လုပ္ေနေသာ ေမာင္ေအာင္ေက်ာ္တုိး စုစည္းတင္ျပသည္။ လူငယ္ေလးေတြ ဘာသာေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈကို စိတ္၀င္စားေနတယ္ဆုိတဲ့ ျပယုဂ္တစ္ခု ျဖစ္တာေၾကာင့္ လျပည့္ေန႔အမီ အေစာတလ်င္ တင္ လုိက္ရပါသည္။ အိႏၵိယႏုိင္ငံရဲ့ ကဆုန္လျပည့္ေန႔က ၂၈ ရက္ေန႔မွျဖစ္သည္။

ကဆုန္လ၌ ႀကဳံရေသာ - ဗုဒၶေန႔ ပြဲေတာ္

ကဆုန္လ၌ ႀကဳံရေသာ - ဗုဒၶေန႔ ပြဲေတာ္
ဆု - ဖြား - ပြင့္ - စံ၊ ဤေလးတန္ မွတ္ရန္ ကဆုန္လ

(ရေဝထြန္း)

        သုေမဓာ ဘဝက ဒီပကၤရာ ျမတ္စြာဘုရား ထံေတာ္၌ ဘုရားျဖစ္ရန္ နိယတ ဗ်ာဒိတ္ပန္းကို ဆြတ္လွမ္း ပန္ဆင္ေတာ္ မူခဲ့ျခင္း၊ ဖြားျမင္ေတာ္ မူျခင္း၊ ဤ ဘဒၵကမၻာ၌ သဗၺညဳတ အစစ္ ဘုရား အျဖစ္သို႔ ေရာက္ေတာ္မူျခင္းႏွင့္ နိဗၺဴၾကငွန္း စံျမန္းေတာ္ မူျခင္း အားျဖင့္ ဤ ကဆုန္ လျပည့္ေန႔သည္ ကၽြႏု္ပ္တို႔၏ ကိုးကြယ္ရာ ဗုဒၶျမတ္စြာႏွင့္ ေလးႀကိမ္း ေလးခါ ထူးျခားစြာ ႀကဳံႀကိဳက္ေတာ္ မူခဲ့သည္၊ ႀကဳံႀကိဳက္ေတာ္ မူသေရြ႕ ေလးေန႔စလုံး သည္ပင္ ဘုရား တစ္ဆူဆူ၏ အျဖစ္တြင္ စင္စစ္ အေရးအႀကီးဆုံး ေန႔ထူး ေန႔ျမတ္ႀကီး မ်ားခ်ည္း ျဖစ္ေနေပ၏၊ သို႔ႏွင့္ “ကဆုန္လျပည့္ - ဗုဒၶေန႔” ဟူေသာ စကားမွာ ဂုဏ္ႏွင့္ေလ်ာ္စြာ ျဖစ္ေပၚ၍ လာရေသာ စကားပင္ ျဖစ္ေလသည္။

ကဆုန္လ၏ မွတ္သားဖြယ္ႀကီး ၁၆-ခ်က္

ကဆုန္လႏွင့္စပ္၍မွတ္သားဖြယ္အခ်က္မ်ားကား ၁၆-ခ်က္မွ်အက်ဥ္းေတြ႕၏။

(၁) အေလာင္းေတာ္ သုေမဓါသည္ ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရားထံ နိယတဗ်ာဒိတ္ခံယူေသာလ။

(၂) အေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၴမင္းသား ဖြားျမင္ေတာ္မူေသာလ။

(၃) ေတာထြက္ေတာ္မူေသာ လ။ (နာနာဆႏၵပ်ိဳ႕)

(၄) သစၥာေလးပါးႏွင့္တကြ ဘုရားအျဖစ္ကို ရယူေသာ လ။

(၅) ပရိနိဗၺာန္ စံဝင္ေတာ္မူေသာ လ။

၀ိသာခါ(ကဆုန္လ)ပြဲေတာ္

ဖြား+ ၿဖစ္+ ေဟာ+ စံ= ဤေလးတန္ ၊ မွတ္ရန္ ကဆုန္လ

ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားရဲ႕ ပြဲေတာ္မ်ားအနက္ ၀ိသာခါပြဲေတာ္ဟာ အထြတ္ဆံုး၊ အျမတ္ဆံုးျဖစ္ပါတယ္။ ၀ိသာခါဆိုတာ အိႏၵိယရဲ႕လ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ေမလ၊ ျမန္မာလိုလအေနျဖင့္ ကဆုန္လျဖစ္ပါတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေနမွာပဲ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ဟာ ဖြားျမင္ေတာ္မူ၊ သဗၺညဳတေရႊဥာဏ္ေတာ္ရျပီး ဘုရားအျဖစ္ေရာက္ေတာ္မူ၊ ပရိနိဗၺာန္စံ၀င္ေတာ္ မူခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။